- Szczegóły
flaga UE
Co roku 9 maja obchodzimy Dzień Europy. Tego dnia przypada rocznica deklaracji Schumana, w której francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zaproponował utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Był to pierwszy krok na drodze do integracji europejskiej.
W 1950 r., w czasie gdy kraje europejskie wciąż wydobywały się z powojennego kryzysu, grupa europejskich polityków stworzyła plan zjednoczenia Europy, aby w przyszłości zapobiec konfliktom. Plan Schumana, opracowany we współpracy z Jeanem Monnetem, miał na celu wspieranie pokoju i solidarności poprzez integrację zachodnioeuropejskiego przemysłu węglowego i stalowego. Doprowadziło to do utworzenia w 1952 r. Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W jej ramach Niemcy, Francja, Włochy, Holandia, Belgia i Luksemburg powierzyły wspólnemu organowi zarządzanie kluczowymi gałęziami przemysłu.
W kolejnych dziesięcioleciach współpraca założycieli Wspólnoty Węgla i Stali objęła stopniowo wiele innych obszarów. Z czasem wspólnota powitała nowe kraje członkowskie i przekształciła się w dzisiejszą Unię Europejską liczącą 27 państw. W tym samym okresie na kontynencie europejskim doszło do upadku komunizmu i dyktatur, jak również do zbudowania i do upadku muru berlińskiego. Na ten okres przypadają również niektóre z największych osiągnięć UE, między innymi ustanowienie jednolitego rynku, programu Erasmus, strefy Schengen bez kontroli na granicach oraz wspólnej waluty euro.
Tegoroczne obchody są wyjątkowe, bo nie tylko cieszymy się wszystkim, co udało nam się razem zbudować. Oprócz tego obchodzimy czterdziestolecie przystąpienia do UE Portugalii i Hiszpanii oraz czterdziestolecie pierwszych oficjalnych obchodów Dnia Europy i publicznej prezentacji flagi i hymnu UE.
Dzień Europy jest okazją, by pokazać, że jesteśmy przywiązani do naszych wspólnych wartości, nawiązać bliższy kontakt z obywatelami i głośno mówić o tym, że UE chroni nasze prawa, daje nowe możliwości i promuje globalną współpracę. W ramach obchodów Dnia Europy instytucje europejskie otwierają swoje drzwi dla odwiedzających i organizują różne wydarzenia przez internet i w swoich siedzibach w Brukseli i w całej UE. Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji.
Źródło: Komisja Europejska
- Szczegóły
KE
Komisja Europejska pozytywnie oceniła czwarty wniosek Polski o płatność w wysokości 7,2 mld euro w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), będącego centralnym elementem NextGenerationEU. Po dokonaniu oceny wniosku o płatność Komisja stwierdziła, że Polska osiągnęła w zadowalający sposób 30 kamieni milowych i 13 wartości docelowych określonych w decyzji wykonawczej Rady.
Reformy i inwestycje związane z tym wnioskiem o płatność przyczynią się do pozytywnych zmian dla obywateli i przedsiębiorstw w Polsce, poprawy usług opieki zdrowotnej, cyfryzacji procesów administracyjnych, wzmocnienia cyberbezpieczeństwa, rozbudowy infrastruktury szerokopasmowej, reformy przepisów podatkowych i prawa pracy oraz rozwoju ekologicznych inicjatyw – w tym infrastruktury wodorowej, modernizacji kolei i większego dostępu do zrównoważonego transportu.
Działania przewodnie w niniejszym wniosku o płatność obejmują:
- Odblokowanie inwestycji w wodór: przeznaczenie ponad 500 mln euro dotacji na stymulowanie wzrostu sektora prywatnego w zakresie produkcji wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego.
- Wdrażanie autobusów bezemisyjnych: wprowadzenie ponad 1000 autobusów elektrycznych lub wodorowych oraz trolejbusów, co przyczyni się do przejścia na ekologiczny transport publiczny.
- Rozszerzenie dostępu szerokopasmowego: łączenie słabo obsługiwanych „białych plam”, w których inwestycje prywatne są niewystarczające, zapewniając szybki zasięg w całym kraju.
- Przyspieszenie procesów restrukturyzacji w szpitalach i zwiększenie udziału usług opieki ambulatoryjnej w stosunku do hospitalizacji.
- Ustanowienie Krajowej Sieci Kardiologicznej: klasyfikowanie szpitali według poziomów opieki, ustalanie znormalizowanych protokołów diagnostycznych i terapeutycznych oraz wdrażanie systemu monitorowania jakości usług kardiologicznych.
- Zapewnienie większej liczby narzędzi Państwowej Inspekcji Pracy w celu wykrywania naruszeń prawa pracy i egzekwowania przestrzegania przepisów.
- Szczegóły
Parlament przedstawił swoje stanowisko do negocjacji z państwami członkowskimi w sprawie głównych danych liczbowych i struktury wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034.
Zgodnie ze wstępnym sprawozdaniem Parlamentu, budżet Unii na lata 2028–2034 należy ustalić na poziomie 1,27% unijnego dochodu narodowego brutto (DNB). Obsługa zadłużenia instrumentu odbudowy NextGenerationEU (0,11 % DNB) powinna zostać ustalona poza pułapami budżetowymi.
Posłowie chcą zwiększenia budżetu o około 10% w porównaniu z wnioskiem Komisji z lipca 2025 roku. Wzrost ten miałby równomiernie zasilić trzy działy budżetu odpowiadające unijnym priorytetom (z wyłączeniem administracji i agencji) i złagodziłby presję inflacyjną.
Stanowi to nominalny wzrost o 175,11 mld euro (ceny stałe z 2025 roku) lub 197,30 mld euro (ceny bieżące) w porównaniu z wnioskiem Komisji, z wyłączeniem spłaty w ramach NextGenerationEU. Parlament proponuje budżet w wysokości 1,78 bln euro (ceny stałe z 2025 roku) lub 2,01 bln euro (ceny bieżące) na finansowanie unijnych priorytetów politycznych i celów strategicznych.
- Szczegóły
Program LIFE 2026
Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) ogłosiła nabory wniosków do programi LIFE na 2026 rok,. Dofinansowanie w jego ramach wspiera realizację innowacyjnych projektów budujących bardziej autonomiczną i odporną Europę.
Ogłoszenie konkursu przypada na czas pogłębionego kryzysu energetycznego oraz rosnącej niestabilności geopolitycznej. Nabór LIFE 2026 wspiera kluczowe działania UE: zwiększenie konkurencyjności, niwelowanie luki innowacyjnej oraz dekarbonizację gospodarki. Program ten bezpośrednio przyczynia się do ograniczenia zależności strategicznych zwłaszcza od paliw kopalnych oraz do wzmocnienia odporności systemów energetycznych.
Jak złożyć wniosek?
Na stronie zaproszeń do składania wniosków LIFE 2026 dostępne są wszystkie niezbędne informacje dotyczące aplikowania. Warto również zarejestrować się na nadchodzące internetowe dni informacyjne #EULIFE26, które odbędą się w dniach 28–30 kwietnia 2026 r., podczas których zespół LIFE przedstawi proces aplikacyjny oraz wskazówki dotyczące przygotowania skutecznego wniosku.
Inspiracji można szukać w tysiącach zrealizowanych i trwających inicjatyw w całej Europie, dostępnych w bazie projektów LIFE, a także zapoznać się z działaniami programu w poszczególnych krajach lub skorzystać z pomocy krajowego punktu kontaktowego LIFE (NCP).
Jakie typy projektów mogą otrzymać finansowanie?
Standardowe projekty działań (SAP):
- Przyroda i bioróżnorodność – 166 mln euro
- Zarządzanie przyrodą – 7,5 mln euro
- Gospodarka o obiegu zamkniętym i zerowy poziom zanieczyszczeń – 79 mln euro
- Zarządzanie środowiskowe – 6,5 mln euro
- Adaptacja do zmiany klimatu – 28 mln euro
- Łagodzenie zmiany klimatu – 28 mln euro
- Zarządzanie klimatem – 4 mln euro
Inne projekty (OP) oraz działania koordynacyjne i wspierające transformację energetyczną (CSA):
- Transformacja w kierunku czystej energii – 85,5 mln euro
- Specjalne dotacje operacyjne dla organizacji pozarządowych – 15 mln euro (wkrótce)
Projekty dotyczące priorytetów legislacyjnych i politycznych (PLP):
- 18 mln euro
Strategiczne projekty przyrodnicze (SNaP) i strategiczne projekty zintegrowane (SIP):
- Strategiczne projekty przyrodnicze – 75 mln euro
- Strategiczne zintegrowane projekty środowiskowe – 58 mln euro
- Strategiczne zintegrowane projekty klimatyczne – 30 mln euro
Pomoc techniczna:
- Przygotowanie projektów SIP i SNaP – 1 mln euro
Jakie projekty są poszukiwane?
Poszukiwane są innowacyjne projekty oraz projekty oparte na najlepszych praktykach, które mają realny potencjał przejścia od fazy pilotażowej do praktycznego i opłacalnego wdrożenia na dużą skalę. W szczególności powinny one:
- chronić, zachowywać i odnawiać środowisko, bioróżnorodność i siedliska naturalne w Europie,
- zachęcać obywateli i przedsiębiorstwa do zmiany myślenia, ograniczania, ponownego użycia i recyklingu,
- wspierać zrównoważoną, konkurencyjną gospodarkę oraz wysoką jakość życia,
- ograniczać szkodliwe emisje i zwiększać odporność na zmiany klimatu,
- przyspieszać transformację w kierunku czystej, odnawialnej i samowystarczalnej energii,
- zwiększać efektywność energetyczną i odporność systemu energetycznego UE,
- wspierać inwestycje energetyczne oraz zaangażowanie społeczne w transformację energetyczną.
Kto może aplikować?
O dofinansowanie mogą ubiegać się wszystkie podmioty prawne z siedzibą w Unii Europejskiej lub w krajach stowarzyszonych z programem LIFE. Wnioski mogą być składane przez pojedyncze organizacje lub przez konsorcja kilku podmiotów współpracujących ze sobą. Osoby fizyczne nie mogą składać wniosków.
Terminy
Nabór wniosków projektowych na 2026 rok rozpoczął się 21 kwietnia. Nabór wniosków o dotacje operacyjne zostanie ogłoszony wkrótce. Termin składania wniosków dla projektów SAP upływa 22 września 2026 r., natomiast terminy dla innych typów projektów są zróżnicowane (szczegóły można znaleźć na portalu).
Wsparcie dla wnioskodawców
Warto wziąć udział w dniach informacyjnych #EULIFE26 (28–30 kwietnia 2026 r.), podczas których przedstawione zostaną szczegółowe informacje o priorytetach oraz procesie aplikacyjnym.
O programie LIFE
Program LIFE jest instrumentem finansowym UE wspierającym działania na rzecz środowiska i klimatu. Dysponując budżetem przekraczającym 5,4 mld euro na lata 2021–2027, współfinansował około 6 500 projektów od momentu powstania 34 lata temu.
Program prac na lata 2025–2027 przewiduje budżet w wysokości 2,3 mld euro na projekty dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym, eliminacji zanieczyszczeń, ochrony przyrody i bioróżnorodności, działań klimatycznych oraz czystej energii. Program LIFE jest zarządzany przez Europejską Agencję Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA).
Źródło: CINEA
Oprac. i tłumaczenie: BIWW
- Szczegóły
flaga UE
Komisja Europejska rozpoczęła prace nad unijną strategią w dziedzinie lotnictwa i aeronautyki i zachęca obywateli, przedsiębiorstwa i inne zainteresowane strony do dzielenia się uwagami w opublikowanym zaproszeniu.
W strategii zostaną określone kompleksowe ramy służące wzmocnieniu europejskiego sektora lotniczego i aeronautycznego. Sektory te generują znaczącą wartość gospodarczą oraz zapewniają łączność, jednak obecnie funkcjonują w wymagającym otoczeniu operacyjnym, na które wpływają rosnące koszty energii, napięcia geopolityczne, zakłócenia w łańcuchach dostaw oraz nasilająca się globalna konkurencja.
W tym kontekście strategia skoncentruje się na zwiększeniu konkurencyjności, odporności i dekarbonizacji sektorów, przy jednoczesnym zachowaniu strategicznej autonomii i wiodącej pozycji Europy w przemyśle. Przyspieszy transformację ekologiczną i cyfrową, zmobilizuje inwestycje w innowacje, zapewni równe warunki działania i utrzyma najwyższe standardy bezpieczeństwa. Wzmocni również zdolność sektora lotnictwa do reagowania na kryzysy i wyzwania w zakresie bezpieczeństwa.
- Szczegóły
technologie obronne
Ponad miliard euro trafi do 57 projektów obronnych wspierających kluczowe inicjatywy gotowości Europy.
Po ocenie zaproszeń do składania wniosków w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego (EFO) na 2025 r. Komisja Europejska zainwestuje 1,07 mld euro w 57 nowych projektów EFO. Inwestycje te będą wspierać cele określone w planie działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r. i zapewnią niezbędne finansowanie czterech głównych inicjatyw przewodnich UE w dziedzinie obronności: Europejska Inicjatywa Obrony Dronów, Eastern Flank Watch, Europejska Tarcza Powietrzna i Europejska Tarcza Kosmiczna.
Wyniki zaproszeń do składania wniosków w ramach EFR na 2025 r.
57 projektów wybranych w ramach EFO 2025 obejmuje szeroki zakres sektorów krytycznych, w tym sztuczną inteligencję (AI), cyberobronę, drony i systemy przeciwdziałania bezzałogowym statkom powietrznym. Inwestycje te mają na celu zapewnienie, aby UE pozostała liderem w dziedzinie zaawansowanych technologii obronnych.
Ponad 15 projektów wesprze cztery europejskie inicjatywy przewodnie w zakresie gotowości. Na przykład w ramach projektu AETHER opracowane zostaną systemy napędu i zarządzania ciepłem w celu wsparcia inicjatywy na rzecz obrony przed dronami. Wszystkie inicjatywy przewodnie skorzystają również z projektów przekrojowych ukierunkowanych na czujniki, transformację cyfrową lub technologie cybernetyczne.
UE pogłębia również współpracę z ukraińskim przemysłem obronnym, wspieraną przez Biuro UE ds. Innowacji w dziedzinie Obronności w Kijowie. Partnerstwo to ma na celu lepszą integrację Ukrainy z europejską bazą przemysłową. Jedna z kluczowych inicjatyw, projekt STRATUS, opracuje oparty na sztucznej inteligencji system cyberobrony dla rojów dronów. Obejmuje ukraińskiego podwykonawcę, dzięki czemu projekt korzysta z bezpośredniego doświadczenia na polu bitwy.
- Szczegóły
Uroczyste otwarcie wystawy pt. Pałuki. Mały region wielkie dziedzictwo w Parlamencie Europejskim
21 kwietnia 2026 roku w Parlamencie Europejskim uroczyście otwarto wystawę „Pałuki. Mały region - wielkie dziedzictwo”. Organizatorką wydarzenia była Wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego Ewa Kopacz, która otworzyła wystawę wspólnie z Przewodniczącą Robertą Metsolą. Podczas uroczystości Samorząd Województwa Wielkopolskiego reprezentował Jacek Bogusławski, Członek Zarządu.
Inaugurując ekspozycję Ewa Kopacz zwróciła uwagę na fundamentalne znaczenie społeczności lokalnych: „W wielkiej europejskiej rodzinie głos mniejszych społeczności jest nie tylko słyszalny, ale i niezwykle cenny (…). Pałuki to mały region, ale osadzony w czymś znacznie większym – w Wielkopolsce. Ziemi, która potrafi łączyć to, co lokalne z tym, co wspólne”.
Jacek Bogusławski wyeksponował w swoim wystąpieniu wielowymiarowość Wielkopolski, łączącą siłę gospodarczą z bogatymi walorami krajobrazowo-kulturowymi. Wyraził przy tym satysfakcję, że lokalne tradycje i dziedzictwo regionu zyskały właściwą oprawę i są prezentowane w samym sercu Unii Europejskiej.
Przewodnicząca Roberta Metsola wezwała do pielęgnowania i dzielenia się rodzimym dziedzictwem. „Dzięki takim wydarzeniom odnawiane są podstawowe związki między lokalnymi społecznościami i regionami, które powinny być w centrum wszystkich naszych działań w Parlamencie. Takie wystawy przypominają nam, że pochodzimy z różnych regionów, mamy różne kultury i tradycje” – powiedziała.Czlonek Zarzadu Wojewodztwa Wielkopolskiego Jacek Boguslawski
Wystawa ma szczególny wymiar, ponieważ odbywa się rok po tym, jak haft pałucki został oficjalnie wpisany na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego tworzoną według zasad Konwencji UNESCO. Przewodnicząca Metsola zachęciła również do ubiegania się o wpisanie go na listę europejskich oznaczeń geograficznych.
Podczas wystawy goście mogli podziwiać autentyczne stroje ludowe i obiekty etnograficzne, w tym kilkanaście tablic wystawowych prezentujących historię i walory regionu, współczesne przedmioty codziennego użytku, które dzięki inspiracji haftem pałuckim zyskały unikatowy charakter. W ramach wystawy zaprezentowano również kluczowe miejsca regionu, w tym zabytkowego Tarnowa Pałuckiego oraz Wągrowca.
Wiceprzewodniczaca Parlamentu Europejskiego Ewa Kopacz
Wystawa była współorganizowana przez Muzeum Regionalnego w Wągrowcu reprezentowane przez dyrektorkę Małgorzatę Kranc-Rybczyńską oraz kuratorkę etnografii Wiesławę Gruchałę. Ze strony samorządów lokalnych udział wzięły m.in. Alicja Trytt, Burmistrz Miasta Wągrowca oraz dr Małgorzata Chmielarz, Wójt Gminy Wągrowiec.
W 2019 r. Gmina Wągrowiec oraz Gmina Miejska Wągrowiec przystąpiły do projektu „Cisterscapes – cistercian landscapes connecting Europe”, co zaowocowało w kwietniu 2024 roku przyznaniem sieci „Cisterscapes” prestiżowy Znak Dziedzictwa Europejskiego (European Heritage Label). Wystawa w Brukseli to nie tylko promocja turystyczna Wągrowca i okolic, ale przede wszystkim dowód na to, że małe wspólnoty lokalne współtworzą europejskie dziedzictwo.
Autor: BIWW
- Szczegóły
cele klimatyczne
Opierając się na blisko dziesięcioletnim doświadczeniu w pomaganiu społecznościom zależnym od węgla w dążeniu do neutralnej dla klimatu przyszłości, inicjatywa Komisji Europejskiej „Regiony węglowe w procesie transformacji” (w skrócie CRiT) kontynuuje wsparcie dla regionów dotkniętych skutkami transformacji.
Łącząc władze lokalne, regionalne i krajowe, a także przedsiębiorstwa, związki zawodowe, organizacje pozarządowe i środowiska akademickie, inicjatywa promuje wymianę wiedzy oraz dobrych praktyk między regionami, aby przyspieszyć proces odchodzenia od węgla.
Od momentu powstania CRiT odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu, aby żaden region, pracownik ani lokalna społeczność nie zostaną pominięte w procesie przejścia na czystą energię. Inicjatywa wzmocniła regionalne strategie, poprawiła dialog z obywatelami oraz pomogła w opracowaniu solidnych struktur zarządzania i planowania transformacji.
- Szczegóły
Naukowcy
Blisko 400 mln euro na stypendia dla naukowców ze stopniem doktora pomogą w prowadzeniu działalności badawczej za granicą i zdobywaniu nowych umiejętności w różnych dyscyplinach i sektorach.
Komisja Europejska ogłasza zaproszenie do składania wniosków w 2026 r. dotyczących stypendiów podoktorskich w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie” (MSCA) o budżecie w wysokości 399,05 mln euro.
Stypendia te wspierają naukowców posiadających tytuł doktora w prowadzeniu działalności badawczej za granicą i zdobywaniu nowych umiejętności w różnych dyscyplinach i sektorach. Naukowcy odniosą korzyści dzięki współpracy z wiodącymi zespołami naukowymi, przyczyniając się do konkurencyjności UE poprzez swoje najnowocześniejsze badania. Wnioski są otwarte od dziś i zostaną zamknięte 9 września 2026 r.
Od czasu jego utworzenia w 1996 r. w działaniach „Maria Skłodowska-Curie” wzięło udział ponad 150 000 naukowców, w tym 23 laureatów Nagrody Nobla, podkreślając ich długotrwały wkład w doskonałość naukową i współpracę międzynarodową.
Zaproszenie to stanowi część ponad 1,25 mld euro przeznaczonych na działania „Maria Skłodowska-Curie” w 2026 r. w ramach programu „Horyzont Europa” na lata 2021–2027 na wspieranie doskonałości w dziedzinie badań naukowych, jak podkreślono w inicjatywie „Wybierz Europę”. Dzięki temu finansowaniu MSCA będzie nadal wspierać badania naukowe za pośrednictwem programów doktoranckich i podoktorskich, stypendiów badawczych oraz wspólnych projektów badawczych i innowacyjnych.
