20 marca 2024 roku rozpoczął się trzeci nabór wniosków o dofinansowanie w programie Interreg Europa 2021-2027. Wnioski można składać online do 7 czerwca 2024 roku.
Alokacja na nabór z funduszy Interreg wynosi 130 mln euro. Zakres tematyczny naboru obejmuje wszystkie cele polityki i cele szczegółowe programu. Projekty współpracy międzyregionalnej mogą dotyczyć wszystkich zagadnień polityki spójności. Jest to ostatni moment dla samorządów lokalnych i regionalnych, władz centralnych, instytucji publicznych i prywatnych podmiotów non-profit na swobodne planowanie projektów Interreg Europa dotyczących wszystkich zagadnień polityki spójności. W kolejnym naborze mogą pojawić się ograniczenia, np. w odniesieniu do zakresu tematycznego.
Podczas trzeciego naboru do programu po raz pierwszy będzie można współpracować z partnerami z nowych państw. Do 27 państw członkowskich UE, Norwegii i Szwajcarii dołączyły: Albania, Bośnia i Hercegowina, Mołdawia, Czarnogóra, Macedonia Północna, Serbia oraz Ukraina.
Komisja opublikowała 9. sprawozdanie na temat spójności, z którego wynika, że polityka spójności wypełnia swoją misję zmniejszania dysproporcji gospodarczych, społecznych i terytorialnych w całej UE.
Poczyniono znaczne postępy w celu zmniejszenia różnic istniejących między państwami członkowskimi i regionami, wzmocnienia jednolitego rynku UE i zapewnienia, by UE nadal inwestowała w kapitał ludzki i zrównoważony rozwój. Wykorzystanie pełnego potencjału każdego regionu wzmacnia konkurencyjność i odporność Unii jako całości.
Pobudzanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia
Polityka spójności jest ważną siłą napędową zrównoważonego rozwoju i wzrostu gospodarczego. W perspektywie długoterminowej oczekuje się, że każde euro zainwestowane w ramach polityki spójności wzrośnie trzykrotnie do 2043 r., co odpowiada rocznej stopie zwrotu wynoszącej około 4 %. Szacuje się, że dzięki tej polityce do 2027 r. w UE powstanie 1,3 mln dodatkowych miejsc pracy, a duży udział w sektorach związanych z transformacją ekologiczną i cyfrową. Polityka spójności zapewnia również pozytywny wpływ rozwoju gospodarczego regionów na jednolity rynek UE dzięki powiązaniom handlowym i inwestycyjnym.
Do końca 2022 r. finansowanie w ramach polityki spójności w latach 2014–2020 wsparło ponad 4,4 mln przedsiębiorstw, stworzyło 370,000 miejsc pracy w tych przedsiębiorstwach i stanowiło około 13 % łącznych inwestycji publicznych w UE, osiągając 51 % w słabiej rozwiniętych państwach członkowskich.
We wszystkich krajach UE nasila się problem niedoboru pracowników i umiejętności. W przeprowadzonym niedawno badaniu opinii blisko dwie trzecie (63 proc.) małych i średnich przedsiębiorstw stwierdziło, że ma trudności ze znalezieniem pracowników o odpowiednim profilu.
Z kolei Komisja ustaliła, że niedobory pracowników dotyczą 42 zawodów. Aby rozwiązać problem niedoboru pracowników i umiejętności, Komisja przedstawiła plan działania. Przedstawiono w nim najważniejsze działania, jakie UE, państwa członkowskie i partnerzy społeczni powinni podjąć w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Pomogą one w uwolnieniu potencjału wzrostu gospodarczego UE, zwiększeniu jej konkurencyjności i zapewnieniu jej obywatelom lepszych możliwości rozwoju.
Wskazano pięć obszarów działania:
- Aktywizacja osób niedostatecznie reprezentowanych na rynku pracy
- Rozwój umiejętności, szkolenia i kształcenia
- Poprawa warunków pracy
- Sprawiedliwa mobilność pracowników i osób uczących się wewnątrz UE
- Pozyskiwanie wykwalifikowanych pracowników spoza UE
Komisja Europejska zaproponowała szereg ukierunkowanych działań mających na celu pobudzenie biotechnologii i bioprodukcji w UE. W komunikacie pt. „Budowanie przyszłości z natury” określono wyzwania i bariery oraz zaproponowano ich rozwiązanie, zgodnie z komunikatem w sprawie długoterminowej konkurencyjności UE.
Postęp w naukach biologicznych, wspierany przez cyfryzację i sztuczną inteligencję, oraz potencjał rozwiązań opartych na biologii w zakresie rozwiązywania problemów społecznych, sprawiają, że biotechnologia i bioprodukcja należą do najbardziej obiecujących obszarów technologicznych obecnego stulecia. Mogą one pomóc UE w modernizacji sektorów rolnictwa, leśnictwa, energii, żywności i pasz oraz przemysłu. Ponadto technologie te mogą przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności i odporności UE, która zapewnia obywatelom lepszą opiekę zdrowotną i odnosi sukces w transformacji ekologicznej i cyfrowej.
Czerpanie korzyści z sektora biotechnologii i bioprodukcji
Unijny sektor biotechnologii i bioprodukcji stoi w obliczu kilku wyzwań: badania i transfer technologii na rynek, złożoność regulacji, dostęp do finansowania, umiejętności, przeszkody w łańcuchu wartości, własność intelektualna, akceptacja społeczna i bezpieczeństwo gospodarcze.
Komisja przyjęła drugi plan strategiczny dla programu „Horyzont Europa”. W planie zapowiedzianym podczas przewodnich Dni Badań Naukowych i Innowacji określono trzy kluczowe kierunki strategiczne unijnego finansowania badań naukowych i innowacji na ostatnie trzy lata programu (2025–2027):
- Transformacja ekologiczna,
- Transformacja cyfrowa,
- Bardziej odporna, konkurencyjna, inkluzywna i demokratyczna Europa.
Kierunki te mają na celu sprostanie kluczowym globalnym wyzwaniom, takim jak zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej, transformacja cyfrowa i starzenie się społeczeństwa.
Otwarta strategiczna autonomia i zapewnienie wiodącej roli Europy w opracowywaniu i wdrażaniu technologii krytycznych to nadrzędne zasady, które mają zastosowanie we wszystkich trzech kluczowych kierunkach strategicznych.
Plan strategiczny zwiększa ambicje programu „Horyzont Europa” w zakresie różnorodności biologicznej i zobowiązuje się do przeznaczenia 10 proc. całkowitego budżetu programu „Horyzont Europa” na lata 2025–2027 na tematy związane z różnorodnością biologiczną. To nowe zobowiązanie stanowi uzupełnienie istniejących celów w zakresie wydatków na klimat (35 proc. w całym okresie trwania programu „Horyzont Europa”) i głównych działań cyfrowych (13 mld EUR w tym samym okresie).
W planie strategicznym określono dziewięć nowych, współfinansowanych i współprogramowanych partnerstw europejskich: Zdrowie mózgu, lasy i leśnictwo na rzecz zrównoważonej przyszłości, innowacyjne materiały dla UE, surowce na rzecz zielonej i cyfrowej transformacji, odporne dziedzictwo kulturowe, przemiany społeczne i odporność, fotowoltaika słoneczna, wyroby włókiennicze przyszłości i światy wirtualne.
Komisja Europejska zaproponowała przegląd przepisów wspólnej polityki rolnej (WPR) w celu wprowadzenia uproszczeń przy jednoczesnym utrzymaniu zrównoważonej i konkurencyjnej polityki w zakresie rolnictwa i żywności.
Wnioski te, związane z warunkowością i planami strategicznymi WPR, mają na celu zmniejszenie obciążeń związanych z kontrolami dla rolników w UE i zapewnienie im większej elastyczności w spełnianiu niektórych warunków środowiskowych. Administracje krajowe skorzystają również z większej elastyczności w stosowaniu niektórych norm.
Wniosek ustawodawczy jest bezpośrednią odpowiedzią na setki wniosków otrzymanych od organizacji reprezentujących rolników i państw członkowskich i stanowi uzupełnienie krótkoterminowych działań Komisji już prowadzonych w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla rolników.
Wniosek zapewnia właściwą równowagę między koniecznością utrzymania roli WPR we wspieraniu przejścia europejskiego rolnictwa na bardziej zrównoważone rolnictwo, oczekiwaniami rolników i państw członkowskich a celem, jakim jest szybkie osiągnięcie porozumienia między Parlamentem Europejskim a Radą.
Jest on starannie skalibrowany i ukierunkowany na utrzymanie wysokiego poziomu ambicji w zakresie środowiska i klimatu w obecnej WPR.
Aby odpowiedzieć na wszystkie obawy wyrażone w ostatnich tygodniach, Komisja przesyła również Radzie i Parlamentowi Europejskiemu dokument otwierający debatę, w którym przedstawiono szereg środków mających na celu poprawę pozycji rolników w łańcuchu dostaw żywności. Lista możliwych działań zostanie omówiona z ministrami rolnictwa na następnym posiedzeniu Rady.
Przedstawiony pakiet wsparcia dla rolników w UE jest odpowiedzią na ostatnie konkluzje Rady Europejskiej, w których wezwano Komisję i Radę do zajęcia się wyzwaniami stojącymi przed unijnym sektorem rolnym.
Parlament przyjął wnioski mające na celu lepsze zapobieganie i ograniczanie marnotrawstwa żywności i tekstyliów w całej UE.
Posłowie proponują wyższe wiążące cele redukcji odpadów, które mają zostać osiągnięte na poziomie krajowym do 31 grudnia 2030 roku - co najmniej 20% w przetwórstwie i produkcji żywności (zamiast 10% proponowanych przez Komisję) oraz 40% na mieszkańca w handlu detalicznym, restauracjach, usługach gastronomicznych i gospodarstwach domowych (zamiast 30%). Parlament chce również, aby Komisja oceniła, czy należy wprowadzić wyższe cele na 2035 rok (odpowiednio co najmniej 30% i 50%), a jeśli tak, zwróci się do niej o przedstawienie wniosku ustawodawczego.
Producenci mają pokrywać koszty zbierania, sortowania i recyklingu zużytych tekstyliów
Posłowie zgadzają się na rozszerzenie systemów odpowiedzialności producenta (EPR), w ramach których producenci sprzedający tekstylia w UE musieliby pokrywać koszty ich zbierania, sortowania i recyklingu. Państwa członkowskie będą musiały ustanowić te systemy 18 miesięcy po wejściu w życie dyrektywy (w porównaniu do 30 miesięcy proponowanych przez Komisję). Nowe przepisy objęłyby produkty takie jak odzież i akcesoria, koce, pościel, zasłony, kapelusze, obuwie, materace i dywany, w tym produkty zawierające materiały związane z tekstyliami, takie jak skóra, sztuczna skóra, guma lub plastik. Sprawą zajmie się nowy Parlament po wyborach europejskich, które odbędą się w dniach 6-9 czerwca.
Parlament zatwierdził akt w sprawie sztucznej inteligencji, który zapewnia bezpieczeństwo i przestrzeganie praw podstawowych, a jednocześnie wspiera innowacje.
W grudniu 2023 roku, po negocjacjach z państwami członkowskimi, Parlament przyjął rozporządzenie w sprawie SI. 523 posłów głosowało za, 46 przeciw, a 49 posłów wstrzymało się od głosu.
Ma ono chronić prawa podstawowe, demokrację, praworządność i środowisko przed systemem sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Jednocześnie ma wspierać innowacje i sprawić, że Europa będzie liderem w dziedzinie AI. Rozporządzenie określa obowiązki w stosunku do sztucznej inteligencji w oparciu o potencjalne ryzyko z nią związane i jej potencjalne skutki.
Zakaz pewnych zastosowań
Nowe przepisy zakazują pewnych zastosowań sztucznej inteligencji, które zagrażają prawom obywateli. Są to między innymi systemy kategoryzacji biometrycznej, które wykorzystują cechy wrażliwe i nieukierunkowane pobieranie wizerunków twarzy z internetu lub nagrań z telewizji przemysłowej, by stworzyć bazy danych służące rozpoznawaniu twarzy. Zakazane będą też rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i instytucjach edukacyjnych, klasyfikacja punktowa obywateli, prognozowanie przestępczości (wyłącznie na podstawie profilowania osoby lub oceny jej cech). Nie będzie też dozwolona sztuczna inteligencja, która manipuluje zachowaniem ludzi lub wykorzystuje ich słabości.
Komisja Europejska zaprasza do udziału w konkursie REGIOSTARS 2024 dla najciekawszych projektów zrealizowanych ze wsparciem Funduszy Europejskich. Projekty zgłoszone w konkursie mają promować spójność oraz pokazują wpływ i włączający charakter rozwoju regionalnego.
Projekty można zgłaszać w jednej z pięciu kategorii:
- Konkurencyjna i inteligentna Europa (A COMPETITIVE AND SMART EUROPE),
- Zielona Europa (A GREEN EUROPE),
- Połączona Europa (A CONNECTED EUROPE),
- Europa społeczna i inkluzywna (A SOCIAL AND INCLUSIVE EUROPE),
- Europa bliżej obywateli (A EUROPE CLOSER TO THE CITIZENS).
Aplikacje należy przesyłać do 31 maja 2024 r. wyłącznie za pomocą platformy internetowej REGIOSTARS.
Komisja Europejska zaprasza rolników do udziału w ankiecie internetowej na temat uproszczenia zasad. Ankieta otwarta jest do 8 kwietnia br.
Komisja rozpoczyna ankietę internetową w celu bezpośredniego zebrania opinii rolników w UE. Ankieta jest otwarta od 7 marca do 8 kwietnia i będzie zawierała krótkie pytania, dostępne we wszystkich językach UE, takie jak: Ile czasu poświęca się każdego roku na zadania administracyjne związane ze stosowaniem pomocy i obowiązków sprawozdawczych? Czy korzystają z urządzeń mobilnych do dostarczania geotagowanych zdjęć? Jak oceniają złożoność różnych procedur i przepisów mających zastosowanie do gospodarstw rolnych? Czy w 2023 r. skorzystali z pomocy zewnętrznej, aby przygotować wniosek o przyznanie pomocy w ramach WPR? Odpowiedzi udzielone przez rolników zapewnią cenne informacje zwrotne, aby zrozumieć ich główne źródła obaw.
Ankieta pomoże określić źródła obciążeń administracyjnych i złożoności wynikające z przepisów WPR, a także innych przepisów dotyczących żywności i rolnictwa, zarówno w odniesieniu do ich stosowania na szczeblu krajowym, jak i związanych z nimi obowiązków w zakresie rejestracji i sprawozdawczości. Wstępne wyniki zostaną przedstawione już w połowie kwietnia. Równolegle zorganizowane zostaną wywiady z organizacjami rolników w celu uzupełnienia obrazu sytuacji.




