flaga UE

Komisja Europejska przedstawiła pierwsze inicjatywy mające na celu pobudzenie inwestycji w lokalne rozwiązania w zakresie czystej energii, zwiększenie odporności i obniżenie cen energii. Obecna sytuacja geopolityczna ponownie przypomina nam o zagrożeniach związanych z uzależnieniem Europy od importowanych paliw kopalnych. Obywatele i przedsiębiorstwa słusznie niepokoją się wysokimi cenami energii. Czyste źródła energii pozostają najbardziej przystępne cenowo i bezpieczne, a także stanowią jedyne średnioterminowe rozwiązanie pozwalające zmniejszyć naszą podatność na wahania cen.

Aby w pełni wykorzystać własne źródła energii, Europa potrzebuje radykalnej zmiany w swoim systemie energetycznym i infrastrukturze. Strategia inwestycyjna Komisji w zakresie czystej energii pomoże wypełnić lukę między obecnie dostępnym kapitałem prywatnym a niezbędnymi inwestycjami. Przyczyni się ona do zmniejszenia ryzyka związanego z projektami oraz do pozyskania prywatnego finansowania na potrzeby sieci energetycznych, innowacyjnych technologii czystej energii oraz efektywności energetycznej. Komisja zrealizuje tę strategię w ścisłej współpracy z Grupą Europejskiego Banku Inwestycyjnego, która zamierza przeznaczyć w ciągu najbliższych 3 lat ponad 75 mld euro na wsparcie celów związanych z przejściem na czystą energię. W szczególności Grupa EBI zobowiąże się do wniesienia kwoty orientacyjnej w wysokości do 500 mln euro do Strategicznego Funduszu Inwestycji Infrastrukturalnych. Zapewni to kapitał podstawowy do inwestowania w konkretne projekty infrastruktury energetycznej, dając impuls finansowy do realizacji celów europejskiego pakietu dot. sieci energetycznych.

Tańsza energia ma kluczowe znaczenie dla wspierania naszego przemysłu i konkurencyjności. Europa potrzebuje jednak również systemu energetycznego, który stawia obywateli w centrum uwagi, aby zapewnić bardziej przystępną cenowo energię i wesprzeć konsumentów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. W ramach pakietu energetycznego dla obywateli Komisja proponuje konkretne działania mające na celu zmniejszenie rachunków za energię, umożliwienie obywatelom wytwarzania i dzielenia się własną czystą energią oraz walkę z ubóstwem energetycznym. Konsumenci mogą skorzystać z szybszej zmiany dostawcy, niższych podatków i opłat od rachunków za energię elektryczną oraz bardziej przejrzystych informacji na rachunkach i w umowach dot. energii.

Własne, czyste technologie energetyczne mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia niezawodnych i przystępnych cenowo dostaw energii oraz wzmocnienia wiodącej pozycji UE w dziedzinie technologii zeroemisyjnych. Wzmocnienie udziału europejskiego kapitału i stworzenie solidnego łańcucha dostaw w UE będą miały zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia zależności od importu i zapewnienia autonomii strategicznej. Strategia dot. małych reaktorów modułowych (SMR) proponuje działania, które umożliwią państwom członkowskim UE zainteresowanych tą technologią wdrożenie pierwszych działających reaktorów modułowych na początku lat 30. XXI wieku. Strategia będzie wspierać przemysł w przyspieszaniu rozwoju i wdrażania tych technologii, w szczególności poprzez działania Europejskiego Sojuszu Przemysłowego na rzecz małych reaktorów modułowych (SMR). Komisja rozważy dodatkowe 200 mln EUR w ramach programu InvestEU z Funduszu Innowacyjnego do 2028 r., w celu wsparcia wdrożenia pierwszych komercyjnych jednostek wykorzystujących innowacyjne technologie jądrowe poprzez gwarancje wyznacza wizję budowy prawdziwie skalowalnego europejskiego łańcucha dostaw. Ma to zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wiodącej pozycji technologicznej i przemysłowej w UE oraz dla rozwoju odpowiednich umiejętności i wzmocnienia współpracy regulacyjnej przy jednoczesnym zapewnieniu najwyższych standardów bezpieczeństwa.

Proponowane środki stanowią realizację planu działania na rzecz przystępnej cenowo energii, którego celem jest wzmocnienie konkurencyjności Europy, zmniejszenie zależności energetycznej oraz zwiększenie przystępności cenowej dla gospodarstw domowych. Komisja przedstawi w odpowiednim czasie dalsze środki.

Kontekst

Inicjatywy zawarte w pakiecie wynikają z długotrwałych i nieustannych starań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności i przystępności cenowej energii. Aby jeszcze bardziej wzmocnić te działania, w październiku Komisja przedstawiła plan działań mających na celu obniżenie cen energii, aby przynieść ulgę przemysłowi i konsumentom.

W planie działania na rzecz przystępnej cenowo energii, przyjętym w lutym 2025 r., przedstawiono działania mające na celu obniżenie rachunków za energię w perspektywie krótkoterminowej, przy jednoczesnym dążeniu do bardziej strukturalnych środków mających na celu modernizację europejskiego systemu energetycznego, zapewnienie stabilnych i przewidywalnych kosztów energii, zwiększenie efektywności i zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, tak aby przedsiębiorstwa mogły zachować konkurencyjność, a konsumenci korzystali z przystępnej cenowo energii. UE poczyniła postępy w realizacji wielu z tych działań, które zaczynają przynosić pierwsze efekty w praktyce. W grudniu przedstawiła pakiet dotyczący europejskich sieci energetycznych, mający na celu modernizację infrastruktury energetycznej UE i zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. UE zwiększa również wsparcie finansowe na rzecz infrastruktury. W wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 Komisja zaproponowała pięciokrotne zwiększenie budżetu instrumentu „Łącząc Europę” (CEF) w obszarze energii z 5,84 mld EUR do 29,91 mld EUR.

Wraz z omawianym pakietem inicjatywy te wyznaczają nowy etap przejścia na czystą energię, w którym siła przemysłowa i przystępność cenowa energii wzajemnie się wzmacniają, stanowiąc czynniki długoterminowej konkurencyjności i odporności Europy.

Źródło informacji: Komisja Europejska