Trwają konsultacje publiczne Komisji Europejskiej dotyczące partnerstw europejskich w przyszłym programie Horyzont Europa (2028-2034). Komisja zakłada m.in. zwiększenie otwartości partnerstw, efektywniejsze wykorzystanie inwestycji prywatnych oraz lepsze powiązanie działań badawczo-innowacyjnych z Europejskim Funduszem Konkurencyjności. Termin nadsyłania opinii upływa 16 października 2026 r.
Komisja Europejska zaprasza przedstawicieli środowiska naukowego, przedsiębiorców, administrację publiczną, organizacje branżowe, MŚP, startupy oraz wszystkich interesariuszy do udziału w konsultacjach publicznych dotyczących przyszłości partnerstw europejskich w obszarze badań naukowych i innowacji w przyszłym Programie Ramowym na rzecz badań i innowacji (2028-2034).
Konsultacje obejmują:
- przyszły jednolity akt podstawowy (Single Basic Act – SBA) dla Wspólnych Przedsięwzięć (Joint Undertakings – JUs),
- inicjatywy realizowane na podstawie art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
- priorytety tematyczne dla portfela partnerstw europejskich w ramach przyszłego programu Horyzont Europa 2028-2034.
Cele konsultacji:
- zebranie opinii i informacji dotyczących sposobów wzmocnienia partnerstw opartych na Traktacie o funkcjonowaniu UE, tak aby zwiększać konkurencyjność Unii Europejskiej;
- mobilizacja inwestycji;
- skuteczniejsze wsparcie całego procesu innowacyjnego – od badań podstawowych po komercjalizację oraz wdrożenia rynkowe nowych rozwiązań.
Konsultacje publiczne obejmują trzy kwestionariusze, które dotyczą następujących zagadnień:
- przyszłość partnerstw zinstytucjonalizowanych realizowanych na podstawie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;
- przyszły portfel partnerstw europejskich na lata 2028-2034;
- informacje o respondentach, w tym dotyczące ich udziału w istniejących partnerstwach.
Kwestionariusze są dostępne za pośrednictwem portalu EU Login. Aby wziąć udział w konsultacjach, uczestnicy muszą najpierw zarejestrować się w Rejestrze UE (EU Transparency Register), a następnie wypełnić formularz konsultacyjny.
Wyniki konsultacji zostaną wykorzystane w ocenie skutków (tzw. impact assessment) przygotowywanej przez Komisję Europejską i będą miały wpływ na kształt przyszłego ekosystemu Wspólnych Przedsięwzięć (Joint Undertakings).
Konsultacje prowadzone są w kontekście przygotowań do kolejnej perspektywy finansowej i określania Wieloletnich Ram Finansowych UE (Multiannual Financial Framework) oraz nowego programu badań i innowacji programu Horyzont Europa na lata 2028-2034. Komisja zakłada m.in. zwiększenie otwartości partnerstw, efektywniejsze wykorzystanie inwestycji prywatnych oraz lepsze powiązanie działań badawczo-innowacyjnych z Europejskim Funduszem Konkurencyjności.
Konsultacje potrwają do 16 października 2026 r. Odpowiedzi można składać w dowolnym z 24 języków urzędowych UE. Osiem tygodni po zakończeniu konsultacji Komisja Europejska opublikuje raport zawierający podsumowanie otrzymanych odpowiedzi.
Kontekst
Partnerstwa europejskie są wyjątkowym instrumentem finansowania badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej. Łączą przemysł, organizacje prowadzące badania, państwa członkowskie i kraje stowarzyszone oraz instytucje UE, umożliwiając wspólne wykorzystanie zasobów publicznych i prywatnych oraz wiedzy eksperckiej. Dzięki temu wspierają badania, rozwój i wdrażanie przełomowych technologii, osiągając rezultaty, których pojedynczy podmiot nie byłby w stanie uzyskać samodzielnie.
Przedstawiona przez Komisję Europejską propozycja programu Horyzont Europa 2028-2034 zakłada istotne zmiany w sposobie tworzenia i realizacji partnerstw europejskich. Standardowym modelem mają stać się partnerstwa trójstronne, skupiające Unię Europejską, państwa członkowskie i kraje stowarzyszone oraz przemysł wokół wspólnych priorytetów strategicznych. Partnerstwa oparte na Traktacie, takie jak Wspólne Przedsięwzięcia (Joint Undertakings) oraz inicjatywy realizowane na podstawie art. 185 TFUE, będą stosowane wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy skala, złożoność i strategiczne znaczenie celów uzasadniają wykorzystanie bardziej sformalizowanego instrumentu.
Przygotowanie nowego Single Basic Act (SBA) obejmuje kilka etapów, w tym gromadzenie opinii i informacji od interesariuszy, 14-tygodniowe konsultacje publiczne, ukierunkowane konsultacje z państwami członkowskimi i krajami stowarzyszonymi, przedstawicielami przemysłu, istniejącymi partnerstwami opartymi na Traktacie oraz organizacjami prowadzącymi badania naukowe, a także pełną ocenę skutków. Przedstawienia projektu aktu prawnego można spodziewać się pod koniec 2026 lub na początku 2027 roku.
Więcej informacji na stronie Komisji Europejskiej.
Dodatkowe informacje:
- Proposal for a REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL establishing Horizon Europe, the Framework Programme for Research and Innovation, for the period 2028-2034 laying down its rules for participation and dissemination, and repealing Regulation (EU) 2021/695
- Proposal for a COUNCIL DECISION on establishing the Specific Programme implementing Horizon Europe – the Framework Programme for Research and Innovation for the period 2028-2034, laying down the rules for participation and dissemination under that Programme, and repealing Decision (EU) 2021/764
Grafika pochodzi ze strony projektu Ideal-IST.
Źródło: Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE




