flaga UE
Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli przewodniczący Komisji Europejskiej, przewodniczący Parlamentu i prezydent Republiki Cypryjskiej podpisali w imieniu rotacyjnej prezydencji Rady Unii Europejskiej wspólną deklarację zatytułowaną „Europa dla kultury, kultura dla Europy”. Deklaracja określa ich wspólne zaangażowanie polityczne na rzecz ochrony, promowania i wspierania kultury w Europie.
We wspólnej deklaracji trzy instytucje UE potwierdzają rolę UE w ochronie różnorodności kulturowej i językowej oraz uwzględnianiu aspektów kulturowych we wszystkich politykach UE, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji krajowych.
Instytucje zobowiązują się do umieszczenia kultury w centrum projektu europejskiego poprzez ochronę i promowanie wolności artystycznej, różnorodności kulturowej, włączenia społecznego i sprawiedliwych warunków dla artystów. Ponadto zobowiązują się do wspierania sektora kultury i sektora kreatywnego poprzez zachęcanie do finansowania, innowacji i budowania zdolności, a także poprzez promowanie roli Europy jako światowego lidera w dziedzinie kultury i sektora kreatywnego.
Kultura dla Europy
We wspólnej deklaracji uznano również ogromne korzyści, jakie europejski sektor kultury i sektor kreatywny przynoszą w zakresie wspierania wspólnej tożsamości europejskiej, wspierania podstawowych wartości UE, takich jak wolność, równość i poszanowanie praw człowieka oraz zwiększania konkurencyjności UE.
Sygnatariusze uznają kluczową rolę, jaką kultura odgrywa w stawianiu czoła współczesnym wyzwaniom, w tym napięciom geopolitycznym, zmianie klimatu, transformacji cyfrowej, nierównościom społecznym i kryzysowi zdrowia psychicznego. Podkreślają ponadto wkład sektora kultury i sektora kreatywnego we wzrost gospodarczy, innowacje, spójność terytorialną i zrównoważenie środowiskowe.
Dwanaście podstawowych zasad
Zobowiązania określone w deklaracji są zorganizowane wokół dwunastu nadrzędnych zasad. Niektóre z zasad koncentrują się na wspieraniu artystów i osób zawodowo związanych z kulturą i obejmują zobowiązania do ochrony artystycznej wolności wypowiedzi, promowania sprawiedliwego wynagrodzenia i godnych warunków pracy przy jednoczesnym poszanowaniu roli i autonomii partnerów społecznych oraz promowania etycznego, ukierunkowanego na człowieka i opartego na prawach podejścia do wykorzystywania sztucznej inteligencji.
Inne zasady zawarte we wspólnej deklaracji mają na celu wspieranie szerszego dostępu do kultury oraz zawodów związanych z kulturą i kreatywnością, w szczególności dla osób młodych, znajdujących się w trudnej sytuacji lub zmarginalizowanych. Obejmują one zobowiązania do zwiększenia włączającego dostępu do kultury, promowania edukacji artystycznej oraz zwiększenia wsparcia dla młodych artystów i osób ze środowisk defaworyzowanych.
Społeczne i środowiskowe korzyści kultury zostały podkreślone w deklaracji. Odzwierciedlają się one w zobowiązaniach do promowania pozytywnego wpływu kultury na zdrowie i dobrostan, wykorzystania potencjału kultury do wspierania rozwoju regionalnego, w tym poprzez zrównoważoną turystykę, oraz podkreślają znaczenie kultury w reakcjach politycznych na wyzwania ekologiczne.
Deklaracja ma również na celu promowanie różnorodności kulturowej i językowej UE. Ponadto trzy instytucje zobowiązują się do ochrony dziedzictwa kulturowego Europy, w tym poprzez wykorzystanie technologii cyfrowych do wspierania jego zachowania.
Więcej informacji
Plan prac UE w dziedzinie kultury na lata 2023–2026
Źródło: Komisja Europejska
